Giữa thế kỷ XIX, dưới triều vua Tự Đức, non sông Đại Nam phải đối mặt với muôn vàn phong ba thử thách. Không chỉ đương đầu với họa ngoại xâm nơi cửa biển phương Nam, triều đình còn phải dốc sức bình định các cuộc biến loạn phức tạp ở miền Bắc. Trong bối cảnh dầu sôi lửa bỏng ấy, vùng duyên hải Bắc Kỳ bỗng chốc trở thành điểm nóng khi cuộc bạo loạn do Tạ Văn Phụng cầm đầu bùng phát dữ dội. Giữa làn mưa tên mũi đạn và đầu sóng ngọn gió hiểm nguy, Chánh đội trưởng Bùi Trọng Hải đã nổi lên như một vị dũng tướng kiên trung, lập nên những chiến công lẫy lừng trong công cuộc tiễu trừ giặc biển, khắc tên mình vào trang sử hào hùng của dân tộc và tộc phả dòng họ.
Bão tố duyên hải và mối hiểm họa giặc phỉ Tạ Văn Phụng
Tạ Văn Phụng vốn là kẻ mượn danh hậu duệ nhà Lê, tự xưng Lê Duy Minh để lôi kéo các thế lực bất mãn nổi dậy chống phá triều đình. Nguy hiểm hơn, nhằm bành trướng thanh thế và chiếm giữ các cửa biển xung yếu từ Quảng Yên, Hải Dương đến Nam Định, đạo quân phản loạn này đã câu kết với các toán hải tặc Tàu Ô khét tiếng hung hãn. Chúng lợi dụng địa hình luồng lạch hiểm trở, sử dụng tàu bè cơ động liên tục cướp bóc thuyền buôn, triệt hạ xóm làng ven biển và sát hại dân lành, khiến đời sống bá tánh trăm họ rơi vào cảnh lầm than, kinh tế duyên hải tê liệt.
Trước tình thế nguy cấp đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia, triều đình Huế đã liên tiếp cử các danh tướng cùng các đạo quân thủy bộ tinh nhuệ thần tốc tiến ra Bắc tiễu phỉ. Trong hàng ngũ các bậc tướng lĩnh xông pha nơi tuyến lửa ngày ấy, Chánh đội trưởng Bùi Trọng Hải nhận trọng trách chỉ huy một phân đội xung kích cơ động, trực tiếp đối mặt với những toán giặc biển liều lĩnh nhất.
"Thân làm tướng lĩnh xông pha nơi đầu sóng, lấy can trường đạp bằng hiểm họa; cung tên sẵn sàng, kiếm bén tuốt trần, quyết vì sự bình yên của muôn dân mà trừ diệt nghịch tặc"
Chiến công tiễu trừ hải tặc: Bản lĩnh và tài thao lược thủy chiến
Hải tặc dưới trướng Tạ Văn Phụng vốn quen ngụp lặn sông nước, lại được trang bị vũ khí hỏa mai, tàu thuyền linh hoạt và thủ đoạn vô cùng tàn độc. Hiểu rõ tính chất khốc liệt của chiến trường sông nước và cửa biển, Chánh đội trưởng Bùi Trọng Hải không hề nôn nóng mà thi triển mưu lược thủy chiến sâu sắc. Cụ cùng quan quân ngày đêm nghiên cứu con nước triều cường, thăm dò từng cửa sông, rặng sú vẹt và bãi cồn để giăng bẫy phục kích.
Trong những trận giao chiến ác liệt trên sông Bạch Đằng và vùng biển Quảng Yên, cụ luôn đi đầu thuyền chiến, trực tiếp đốc thúc ba quân giữ vững phòng tuyến. Khi đối mặt với chiến thuật biển thuyền của hải tặc, Chánh đội trưởng Bùi Trọng Hải chỉ huy quân sĩ chia cắt đội hình địch, dùng hỏa công thiêu rụi chiến thuyền phỉ, chặn đứng các ngả rút chạy ra biển sâu. Dưới sự chỉ huy quả cảm và mưu trí của cụ, nhiều sào huyệt cướp biển đã bị san phẳng, các toán thuyền giặc sừng sỏ bị đánh tan tác, hàng trăm tên thổ phỉ quy hàng, đập tan âm mưu phong tỏa duyên hải của quân biến loạn.
Trọn nghĩa an dân và niềm tự hào vĩnh cửu của gia tộc
Không chỉ bộc lộ khí phách phi thường trong giao tranh, Chánh đội trưởng Bùi Trọng Hải còn sáng ngời phẩm chất của một vị võ quan thương dân như con. Sau mỗi trận đánh thắng lợi, cụ lập tức hạ lệnh cho quân binh ổn định trật tự trị an, giúp đỡ thuyền bè ngư dân tiếp tục ra khơi bám biển, cứu trợ lương thực cho các gia đình bị giặc tàn phá. Lòng nhân ái và sự cương trực của cụ đã cảm hóa sâu sắc lòng dân, khiến người dân các vùng ven biển hết lòng kính phục, chở che và tiếp sức cho quân triều đình.
Chiến công tiễu trừ hải tặc Tạ Văn Phụng của Chánh đội trưởng Bùi Trọng Hải đã được triều đình ghi nhận công trạng và ban thưởng xứng đáng. Trải qua bao biến thiên của thời gian, dấu tích khói lửa năm xưa đã lùi vào dĩ vãng, nhưng tinh thần trung dũng ái quốc, tài trí và sự hy sinh kiên cường của cụ vẫn mãi là đóa hoa bất tử ngát hương trong ký ức hậu thế. Đó chính là di sản tinh thần vô giá, nhắc nhở các thế hệ con cháu dòng họ hôm nay luôn tự hào về cội nguồn, kế thừa chí khí quật cường của tiền nhân để cống hiến xây dựng quê hương, đất nước.